Á síðustu misserum hefur umræða um meðferð og umönnun við lífslok og sjálfræði fólks orðið sýnilegri á Íslandi. Í því samhengi er fróðlegt að líta til Skotlands, þar sem nýlega var fjallað um tengsl líknarmeðferðar og dánaraðstoðar.

Það er lífseig mýta í umræðunni um dánaraðstoð að hún sé „auðveld leið út“, merki um uppgjöf eða veikleika. Þeir sem hafa hlustað á fólk sem íhugar slíka ákvörðun vita að þessi mynd stenst ekki.

Um þögn, grá svæði og stjórnsýslulega ábyrgð

Árið 2017 hélt Rob Jonquière, læknir og þáverandi framkvæmdastjóri Heimssamtaka félaga um dánaraðstoð (World Federation of Right to Die Societies), erindi á málþingi um dánaraðstoð sem Siðfræðiráð Læknafélags Íslands hélt fyrir lækna.

Í umræðunni um dánaraðstoð er oft haldið fram að fólk óski eftir henni vegna skorts á líknarmeðferð, vegna fátæktar eða vegna þess að samfélagið bregðist þeim sem eru veikburða eða háðir stuðningi.

Í umræðu um dánaraðstoð heyrum við því stundum fleygt að ef fólk er veikt og vill ekki lifa lengur geti það „bara framið sjálfsvíg“. Slík einföldun er ekki aðeins villandi heldur dregur hún úr skilningi á aðstæðum fólks með ólæknandi sjúkdóma sem upplifir óbærilegar þjáningar.